Betekenis Virale verkoudheid

Klachten en verschijnselen:

  • Hoofdpijn.
  • Keelpijn.
  • Hoesten.
  • Niezen.
  • Verstopte neus.
  • Loopneus.
  • Vermoeidheid.
  • Rode, jeukende ogen (in sommige gevallen).

Een verkoudheid (acute virale nasofaryngitis) is een virale infectie van de bovenste luchtwegen (neus en keel). Een verkoudheid wordt veroorzaakt door het rhinovirus (dit is een geslacht virussen uit de familie van picornavirussen), dat is een RNA-virus zonder eiwitmantel. Dit virus ontwikkelt en verspreidt zich blijkbaar het best bij koud vochtig weer. Het gaat hier om een virale ontsteking van de neusslijmvliezen. Er bestaan zeker tweehonderd verschillende soorten verkoudheidsvirussen. Zij tasten de slijmvliezen van de bovenste ademhalingswegen aan, met name die van de neus. Het virus dringt de cel binnen en begint zich daar te vermenigvuldigen. Is de cel vol met nieuwe virussen dan spat ze uit elkaar en zo geraken deze virussen in de slijmvliezen van de neus en de bronchiën.

Een verkoudheid komt bij iedereen wel eens voor. Van alle kortdurende ziekten bestaat minstens vijftig procent uit een verkoudheid of een andere virale ziekte van de luchtwegen, waaronder ook bronchitis, pseudokroep, keelontsteking, stembandontsteking en verschillende vormen van longontsteking.

Een verkoudheid komt vooral bij kinderen veel voor. Kinderen krijgen per jaar zes tot twaalf keer een verkoudheid. In de meeste gevallen lopen zij hun eerste verkoudheid op in hun eerste levensjaar en ze blijven er wel tot hun zesde jaar extra vatbaar voor, omdat hun immuunsysteem dan pas volgroeid is.

Volwassenen zijn minder vatbaar, maar uit de statistieken is gebleken dat iemand last heeft zo’n drie tot vier verkoudheden per jaar.

In de meeste gevallen worden verkoudheden door een virus veroorzaakt. Als er sprake is van een gewone verkoudheid, dan komt dit niet door één bepaald virus. Er zijn namelijk meer dan tweehonderd verschillende virusstammen die acute ziekten van de luchtwegen veroorzaken. Waaronder zich ook de rhinovirussen bevinden, dit is de groep die in de meeste gevallen geassocieerd wordt met de gewone verkoudheid.

Je kunt elkaar besmetten door niezen, hoesten en kuchen, hierdoor verspreidt men slijmdruppels die grote hoeveelheden virussen bevatten. Een andere manier om met het virus besmet te worden is bijvoorbeeld als je iemand de hand schudt die net zijn neus heeft gesnoten of in zijn hand heeft gehoest. Als iemand niest of hoest zonder dat hij een hand voor de mond houdt, verspreidt het virus zich ook in de lucht die dan weer door anderen ingeademd wordt, maar op deze manier zal besmetting van het virus minder doeltreffend zijn. Volgens onderzoekers mag kussen wel, omdat kussen de afweer versterkt, dat geldt ook voor het drinken uit hetzelfde glas. Men veronderstelt dat speeksel virussen doodt.

In de meeste gevallen van verkoudheden uitten ze zich in de neus en keel, maar dezelfde virussen kunnen ook bronchitis in de longen en laryngitis in de larynx veroorzaken. Het is ook mogelijk dat bij een virale verkoudheid een ernstiger bacteriële infectie van de keel, oren en longen optreedt.

Een verkoudheid kan voor veel ongemak zorgen, maar is niet gevaarlijk. Het geneest spontaan na zeven à tien dagen. Het is wel van groot belang dat iemand met een verkoudheid goed verzorgd wordt, want anders bestaat er de kans dat er een verzwakking van de luchtwegen optreedt. In de meeste gevallen begint een verkoudheid met een prikkeling in de neus, daarna krijgt men een druipneus en taaie slijmen. In gezonde toestand ligt er een vloeibare beschermende film op de binnenwanden van neus, sinussen en bronchiën. Deze film houdt de vervuiling, stofdeeltjes en pollen tegen die we inademen. De binnengedrongen virussen beschadigen deze film en veroorzaken naast een virale ook een bacteriële ontsteking zoals ontsteking van de neusbijholten (sinussen), middenoor en longen. Het is dus mogelijk dat een onschuldige verkoudheid het hele ademhalingsstelsel aan kan tasten. Daarom is een goede verzorging noodzakelijk.

De naam suggereert dat verkoudheden worden veroorzaakt door afkoeling. Door volkswijsheden wordt beweert dat kouvatten wordt veroorzaakt doordat iemand verkouden wordt, wanneer hij bijvoorbeeld nat wordt in de regen, met nat haar naar buiten gaat of in de kou gaat lopen. Ook vermoeidheid en een slaaptekort worden vaak genoemd als mogelijk oorzaken van een verkoudheid. Toch is uit geen enkel wetenschappelijk onderzoek gebleken dat door deze oorzaken de kans op besmetting met een virus wordt beïnvloedt.

Het is wel gebleken dat de meeste mensen vooral in de late herfst, winter en soms in de lente verkouden zijn.

Diagnose

In de meeste gevallen zijn de verschijnselen bij een verkoudheid vaak hetzelfde, onder andere hoesten, niezen, een verstopte neus, loopneus, keelpijn, hoofdpijn, en in sommige gevallen rode jeukende ogen. Doordat er zo veel verschillende virussen bestaan die een verkoudheid kunnen veroorzaken, kunnen ook de verschijnselen nogal verschillend zijn. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk dat u de ene keer last heeft van lichte koorts en koude rillingen, maar de andere keer niet. Het is soms hinderlijker als u last heeft van hoesten, dan wanneer u last heeft van een loopneus.

In de meeste gevallen openbaart een verkoudheid zich één tot twee dagen na de blootstelling, vaak wordt het eerst een kriebelende of pijnlijke keel of lichte pijn in het hoofd of ergens anders in het lichaam opgemerkt. Het eerste belangrijke verschijnsel is meestal een loopneus. Hierbij wordt de afscheiding na een tijdje dikker en geel-groen.

Wanneer u een goede weerstand heeft, is het niet nodig om bij een verkoudheid uw huisarts in te schakelen. Als de verkoudheid langer dan tien dagen tot twee weken aanhoudt, dan moet u wel de huisarts inschakelen, uw huisarts kan dan nagaan of er geen sprake is van bijkomende bacteriële infectie van de longen, keel, neusbijholten of oren. Wanneer u al eerder last heeft gehad van dergelijke aandoeningen, neem dan direct contact met uw huisarts op.

Hoe ernstig is verkoudheid?

Een verkoudheid is net als een griep in de meeste gevallen een ongemak dat gewoon uitgeziekt en uitgezweet moet worden. Door krachtig te zweten verwijdert men de virussen uit het lichaam alsook grote hoeveelheden gifstoffen.

In sommige gevallen kan een verkoudheid gevolgd worden door een bijkomende bacteriële infectie, het is dan belangrijk dat deze infectie door uw huisarts goed behandeld wordt.

Behandeling. De behandeling bestaat uit het temperen van de symptomen. Veel drinken en ontstekingsremmers helpen meestal goed. Het is overigens belangrijk om kinderen geen aspirine te geven, dit vanwege de kans op het soms dodelijke syndroom van Reye. Doordat het bij een verkoudheid een virale infectie betreft, zijn antibiotica nutteloos. Toch wordt soms een antibiotica kuur voorgeschreven vanwege een (mogelijke) secundaire infectie. Verkoudheid is met een groot aantal vrij verkrijgbare medicijnen te behandelen. Sommige bevatten een bloedvat vernauwer, andere bevatten voor een betere nachtrust een antihistaminicum tegen het verstopte gevoel.

Een verkoudheid duurt meestal vier dagen tot één week of iets langer. Daarom is de beste behandeling voornamelijk om het goed uit te zieken.

Zelfhulp. Voor uzelf kunt u enige maatregelen treffen, waardoor u zich beter voelt. Neem voldoende rust, wanneer u moe bent, wat veroorzaakt kan worden door de medicatie of doordat u last hebt van een vervelende hoest. Als u thuisblijft voorkomt u dat u anderen besmet. U kunt het beste voor een warme (niet te hete) kamer waarin de lucht bevochtigd wordt. Het is belangrijk dat u veel drinkt, dit is nodig om slijm kwijt te raken. Tegen de pijn kunnen volwassenen aspirine gebruiken. Voor kinderen is het beter om paracetamol te gebruiken.

Medicatie die u gewoon bij de drogist verkrijgbaar zijn zoals neusdruppels en hoestsiroop kunnen de verschijnselen van een verkoudheid wel verlichten, maar helpen niet om de verkoudheid te genezen en hebben ook geen invloed op de duur van de verkoudheid.

Vaak neemt men graag hoesttabletten om de keel te smeren, maar hoesttabletten kunnen ook maagklachten veroorzaken.

De pijn in de keel kan verlicht worden door een paar keer per dag met warm zout water te gorgelen of door een lokaal werkende pijnstiller te gebruiken. Het is raadzaam om neusspray of neusdruppels niet langer dan een paar dagen te gebruiken, omdat ze verslavend kunnen werken. Soms raadplegen mensen hun huisarts om hun verkoudheid met antibiotica te bestrijden, maar dit heeft geen nut, tevens kan de antibiotica onnodig maagklachten, diarree en huiduitslag teweeg brengen. Een antibiotica is alleen nuttig, wanneer er sprake is van een bacteriële infectie.

Enkele tips:

Voor wie vatbaar is voor verkoudheden is het verstandig om verslijmende voedingsmiddelen te vermijden of ze te beperken. Melk, melkproducten, granen en graanproducten zijn de meest verslijmende voedingsmiddelen. Rijp fruit en rauwe groenten ruimen oude slijmresten op, versterken de slijmvliezen en verhogen de immuniteit in dit kwetsbare gebied. Regelmatig inhaleren met etherische olie zoals eucalyptus, den, pepermunt, lavendel, hysop of salie zorgt ervoor dat de neusbijholten weer open ruimten worden en geen stapelplaatsen van slijmresten zijn.

Eventueel bij een verkoudheid met een verstopte neus werkt een ui ook verrassend goed. Men snijdt een grote ui in schijven, gedurende de nacht dicht bij het bed plaatsen en het raam dicht laten. De etherische olie, met zijn sterk ontsmettende werking, dringt diep door en maakt de neus, de neusbijholten en de bronchiën weer vrij.