Zijn cholesterol verlagende medicijnen nodig?

Cholesterolverlagende statines vormen een van de meest gebruikte groepen geneesmiddelen ter wereld. Alleen al in Amerika bereiken de verkoopcijfers 15,5 miljard dollar per jaar. Tevens behoren ze waarschijnlijk tot de meest ineffectieve medicijnen.
Bij een groot nieuw onderzoek onder 4575 patiënten met een chronische hartaandoening is gebleken dat de middelen niet levensverlengend werken en geen ziekenhuisopnames voorkomen. Hoewel statine gebruik geen positief effect heeft, kan een statine wel gevolgen hebben voor de gezondheid. Het middel is in verband gebracht met de ziekte van Parkinson en, paradoxaal genoeg, met hartaandoeningen.

Statines hebben een giftige uitwerking op de mitochondriën, de gespecialiseerde structuurtjes die in elke lichaamscel zorgen voor de energie.
Volgens het nieuwe onderzoek grepen drie statines (fluvastatine, lovastatine en simvastatine) in op de energieproductie, en het probleem was erger als de patiënt tevens propanolol gebruikte, een middel tegen hoge bloeddruk. Duizenden mensen stoppen met hun statines tegen een verhoogd cholesterol, omdat ze zo veel last van de bijwerkingen hebben zoals pijn en spierzwakte.

Wetenschappers aan Harvard hebben nu ontdekt dat de ergste effecten zijn tegen te gaan door groene thee te drinken of een supplement met co-enzym Q10 te nemen. Groene thee bevat een stof dat een gunstig effect lijkt te hebben op de mitochondriën, waardoor het gehalte vrije radicalen afneemt en de activiteit en energieproductie toenemen. Het co-enzym Q10 is een ander succesvol tegenmiddel tegen de bijwerkingen van statines en tegen mitochondriale schade. U kunt het innemen in de vorm van een supplement.

Gezond vet is gezond.
Hartaandoeningen zijn de belangrijkste doodsoorzaak in de westerse wereld . Maar hoewel deze ziekten meer artsen bezighouden dan enige andere tak van de geneeskunde, blijkt uit recente ontdekkingen dat ons inzicht in deze aandoeningen een aantal fundamentele tekortkomingen vertoont. Vooral het uitgangspunt dat in de hele geneeskunde wordt gehanteerd dat vet eten en een hoge cholesterolwaarde de voornaamste boosdoeners zijn, staat ter discussie.

De ingeburgerde opvatting over hart- en vaatziekten berust op drie verkeerde vooronderstellingen: 1) hart- en vaatziekten zijn voornamelijk het gevolg van een dieet met veel vet; 2) een hoge vetconsumptie leidt tot cholesterol in het bloed, dat aan de wand van de bloedvaten blijft kleven en hartziekte veroorzaakt; en 3) cholesterolverlagende geneesmiddelen (statines) redden levens.

Er is namelijk geen verband tussen vetconsumptie en cholesterol, eerder misschien zelfs het omgekeerde. De verhouding tussen HDL-cholesterol en LDL-cholesterol is wel belangrijk. Hoe hoger de relatieve waarde van HDL, des te kleiner de kans op hart- en vaatziekten. Verhouding totale cholesterol ten opzichte van HDL (belangrijker dan ruwe waarden)1

Meer dan 30 procent HDL is veilig
20-30 procent HDL is nog goed
Minder dan 20 procent is riskant

Er zijn twee soorten LDL, waarvan de een meer verband houdt met hart- en vaatziekten dan de ander. LDL wordt verdeeld in een fenotype A (groot en betrekkelijk onschuldig) en B (klein en “slecht”). Het is duidelijk dat het cholesterolverhaal niet zo eenvoudig is als men ons wil laten geloven en dat geldt ook voor het idee dat ‘vet tot hartkwalen leidt’.

Industrieel probleem
Veel voedingsdeskundigen wijzen nu met een beschuldigende vinger naar de moderne, industrieel vervaardigde voedingsmiddelen. ‘Na 1920 is het aantal hart en vaatziekten dramatisch gestegen, terwijl de vetconsumptie en ook de verzadigde vetten nauwelijks zijn toegenomen. Een van de redenen waarom meervoudig onverzadigde vetten gezondheidsproblemen veroorzaken is dat zij geoxideerd worden wanneer zij aan hitte blootstaan, zoals bij de industriële productie van voedingsmiddelen, en dan vrije radicalen produceren.  De schadelijkste bewerking in de voedingsmiddelenindustrie, zo denkt men, is hydrogenisering of harding. Met deze techniek worden meervoudig onverzadigde plantaardige oliën omgezet in verbindingen die op dierlijke vetten lijken. Het probleem is dat geharde oliën grote hoeveelheden van de toxische transvetzuren bevatten, die alom tegenwoordig zijn in alle soorten industrieel geproduceerde voedingsmiddelen. Transvetzuren spelen een grote rol bij hartaandoeningen.

Transvetzuren, zo heeft hij aangetoond, hebben bijzonder nare effecten: ze leiden tot verhoogde waarden voor triglyceriden en 'slechte’ LDL-cholesterol en veroorzaken ontstekingen in de bloedvaten. Van beide is bekend dat ze hart- en vaatziekten veroorzaken.
Bovendien zijn er nu objectieve fysische bewijzen voor de schade die transvetzuren aan de bloedvaten kunnen aanrichten. In een studie die weinig publiciteit heeft gekregen, hebben Britse onderzoekers de bloedvaten onderzocht van mensen die aan een hart- en vaatziekte waren overleden. Zij troffen een veelbetekenende vetafzetting aan op de wanden van de bloedvaten. Hun analyses van deze afzettingen brachten de theorie over het verband tussen veel vet en hart- en vaatziekten nog een klap toe, omdat zij ontdekten dat die vetaanslag helemaal geen verzadigde vetten en nauwelijks enige cholesterol bevatte, maar vol zat met grote hoeveelheden meervoudig onverzadigde vetten en transvetzuren.

Enig heeft aangetoond dat de toename van het aantal hartaandoeningen correspondeert met het moment dat er meervoudig onverzadigde plantaardige oliën in voedingsmiddelen werden opgenomen. Wij hebben een heleboel vet nodig,’ zegt neuroloog Russell Blaylock. ‘Vetten vormen een groot deel van onze hormonen, laten onze cellen met elkaar communiceren, worden opgebouwd tot celmembranen, beslaan 60 procent van de hersenen en vergroten de immuniteit, om slechts enkele belangrijke functies van vetten te noemen.’

Het antwoord is simpel: geen transvetzuren = geen hart- en vaatziekten.

Duidelijk is dat we nog eens goed moeten nadenken over vetten, cholesterol en gezondheid

Verbeteren lifestyle
• Zorg voor zo weinig mogelijk stress en voor gezonde lichaamsbeweging en rook niet.
• Houd uw gewicht op peil, met name de omvang van uw middel.
• Mijd industrieel geproduceerde etenswaren en verrijkte koolhydraten.
• Gebruik alleen olijfolie, kokosolie of palmolie.
• Eet vette vis en noten, veel fruit en groenten en vezelrijk voedsel.
• Eet rode grapefruit.
• Drink appelsap en sinaasappelsap.
• Drink elke dag alcohol, bij voorkeur bij de maaltijd.
• Drink groene thee.

Dagelijkse supplementen
• Een hoge dosis gebufferde vitamine C met OPC.
• Vitamine E, maar gebruik de natuurlijke vorm van gemengde tocoferolen (250-500 mg/dag).6
• Omega-3-vetzuren, zoals Visolie forte  
• Vitamine B12 (3000 mcg/dag), vitamine B6 (7 mg/dag) en foliumzuur (400 mcg/dag) om de homocysteïne terug te dringen.
• Co-enzym Q10 (100-300 mg/dag).

Wanneer u al hart- en vaatziekte hebt
• Zeer hoge dosis gebufferde vitamine C (4 capsules per dag).
• Lysine (2 g/dag).
• Magnesiumtauraat .

Als u echt minder cholesterol wilt, probeer dan:
• Niacine: tot 3000 mg/dag, maar kijk uit voor overdosering;
• knoflook (Allium sativum), dat cholesterolverlagend werkt;
• guggul (hars van de mirreboom), een Ayurvedische remedie waarmee de ‘goede’ HDL met 60 procent kan toenemen;
• kruiden die berberine bevatten, zoals Berberis vulgaris, geelwortel (Hydrastis canadensis) en mahonie (Mahonia aquifolium);
• gemalen fenegriekzaad;
• haver – deze vezels werken LDL-cholesterolverlagend
• veenbessensap, dat HDL-cholesterolverhogend werkt

1 Cardiol Prat, 1962; 13: 225-244
2 Ind J Industr Med, 1968; 14: 219
3 GZ Pitskhelauri, The long living of Soviet Georgia. Human Sciences Press, New York NY 1982
4 Am J Epidemol, 1972; 95: 26-37
5 Am Heart J, 1962; 437-442
6 Lipids, 1986; 21: 684-690