Candida (of Monilia) albicans is een gist of een schimmel. Candida komt voor in elk lichaam. In de eerste weken na de geboorte nestelt het in het organisme. Zo is Candida-gist ook in een gezond lichaam te vinden en vervult het – net als andere micro-organismen – specifieke taken. De wetenschap is goed bekend met deze symbiose. Dit vreedzaam samenleven, waarbij zowel de candida als de mens profijt hebben van de samenwerking, kan alleen maar optimaal functioneren als het immuunsysteem intact is.

Bij een verzwakt immuunsysteem of na een behandeling met antibiotica komt het veelvuldig voor dat de symbiose verstoord wordt, waarbij de gist zich in een schimmel omzet, de overhand krijgt en tot ziekte kan leiden. Externe factoren zoals vocht en warmte kunnen het optreden van schimmels op de huid nog verder begunstigen.

Candida albicans valt huid en slijmvliezen aan in mond, neus, keelholte, spijsverteringskanaal en genitaliën. Bij mensen met veel overgewicht is vaak ook nog de huid in de huidplooien aangetast. Menstruatie-klachten, vermoeidheid, diarree, huidproblemen, maar ook depressieve klachten en migraine kunnen als symptomen voorkomen. Een Candi-da drukt zwaar op de gezondheid en is een aanslag op het immuunsysteem. Dit brengt vervolgens weer allergieën op gang en een sterk verzwakte darmwerking met ernstige gevolgen. We kennen deze aandoening onder de naam ‘candidiasis’. Een infectie met de candida-schimmel kan zich uiten op verschillende plekken in en op het lichaam.

Candida in de mond

Een schimmelinfectie kan zich in de mond voordoen. Bij een aantasting van het slijmvlies in de mond door candidaschimmels, treden vaak lichte, nauwelijks weg te vegen stippen op die snel kunnen bloeden.

In 2010 is in Korea (Kang 2010) het effect onderzocht van mondverzorging met essentiële oliën bij terminale kankerpatiënten (met Candida infecties). Er werd een mengsel gebruikt van tea tree, geranium, lavendel en pepermunt. Het aantal infecties met Candida verminderde significant.

Vaginale schimmel

Een veelvoorkomende plaats waar een infectie met Candida zich kan voordoen is de vagina. Symptomen zijn een branderige pijn, afscheiding en jeuk. Uit ervaring is gebleken dat een genitale candidose zich succesvol laat behandelen met essentiële oliën. De klachten zouden in ieder geval door een arts of ervaren natuurgeneeskundige onderzocht moeten worden. Als in een relatie de partner geïnfecteerd is, zou de andere partner profylactisch mee behandeld moeten worden.

In 2006 is terpineen-4-ol (het meest voorkomende werkzame bestanddeel in tea tree olie) in vivo onderzocht en bleek succesvol de candida infecties in de vagina te bestrijden, met name de azolen resistente soorten. (Mondello 2006)

Tea tree (Melaleuca alternifolia)

Naast bovenstaande receptuur is de olie uit het blad van de Australi-sche tea tree boom (Melaleuca alternifolia) een bekend en succesvol schimmeldodend middel. De olie heeft al meer dan honderd jaar een naam als antisepticum en als schimmeldodende stof. Ook bij de behandeling van vaginale schimmelinfecties wordt tea tree olie succesvol ingezet. Zo rapporteerde Pena (1962) genezing bij gebruik van tea tree olie bij de behandeling van 130 gevallen van vaginale infecties – voornamelijk Trichomonas (116 gevallen) en Candida albicans (4 gevallen). De behandeling bestond uit een vaginale douche met een 0,4% oplossing van tea tree olie en het inbrengen van tampons die geïmpregneerd waren met een 20 - 40% tea tree oplossing. Pena kwam tot de conclusie dat deze tea tree behandeling even effectief was als de conventionele behandeling, maar dan zonder bijwerkingen als irritatie en brandend gevoel. 

Ook Belaiche (Universiteit van Parijs) heeft tea tree olie onderzocht bij de behandeling van chronische vaginale infecties, veroorzaakt door Candida albicans (Belaiche 1985).

Deze vrouwen werden iedere dag behandeld door middel van het inbrengen van een pessarium of vaginale capsule die gelatine met een druppel tea tree olie (20 mg) bevatte. De behandeling duurde 3 maanden. Infecties en symptomen werden verlicht in 21 gevallen. In 3 gevallen was er wel een verbetering van de symptomen, maar de schimmel verdween niet. De behandeling werd door iedereen goed verdragen, zonder irritaties aan de slijmvliezen. Slechts één vrouw kon de plaatselijke behandeling niet verdragen. In plaats van bovenstaand mengsel kan men voor een vaginale spoeling ook alleen maar tea tree olie gebruiken: meng 50 druppels tea tree olie eko met 1/2 liter schoon water. Goed schudden voor gebruik. Eventueel op een tampon aanbrengen. Een onverdunde tea tree olie kan flink wat prikkeling geven. Daarom is het goed de olie niet onverdund toe te passen, maar altijd in olie (of water) te verdunnen. Gewoonlijk treedt er dan een zachte prikkeling op.

 

Drs. Harmen Rijpkema

Aromatherapeut en medisch antropoloog. Met dank aan Chi International b.v.